GRUPO AXE CAPOEIRA POLONIA
Mestre Barrao - Instrutor Barril
Mestre Barrao - Instrutor Barril
Copyright 2010 by eMKa. Kopiowanie treści bez zgody autora jest zabronione.
POCZĄTEK HISTORII
Capoeira jest brazylijska i to jest pewne. Patrząc jednak po za to, jest wieloma rzeczami na raz, będąc równocześnie tańcem, rodzajem gry, częścią kultury brazylijskiej, muzyką i sztuką walki. Do lat trzydziestych XX wieku książki odnosiły się do capoeira jako do "Jogo de Capoeiras" (Gra Capoeiras) lub "Capoeiragem", samym zaś słowem "capoeira" opisywały bardziej graczy, niż samą grę. (Gracze to właściwe sformułowanie. Osoby postronne często nazywają ich zawodnikami, lecz osoby z kręgu widzą capoeira jako grę, nie walkę). Capoeira, a przynajmniej taka, jaką gra się dziś, rozwinęła się pośród brazylijskiej czarnej klasy pracującej, a jej historia, rzadko spisywana przed XIX wiekiem, opiera się bardziej na ustnej tradycji, niż na starych zapiskach czy obrazach. Oto, dlaczego jest w niej tyle wątków mitycznych i folkloru, choć z pewnością nie zbyt wiele. Przykładem jest historia Zumbiego, który był przywódcą Quilombo dos Palmares i stworzył capoeira w XVII wieku. Quilombos były fortecami zbudowanymi przez zbiegłych niewolników (quilombolas), pośród których największą i najsłynniejszą było Quilombo dos Palmares, zniszczone pod koniec XVII wieku. Zumbi zdaje się być prawdziwą postacią historyczną, lecz nikt nie wie czy naprawdę znał capoeira. Są też dokumenty sugerujące praktykowanie capoeira przed zbudowaniem Quilombo dos Palmares. Pewne jest, że słowo "capoeira" nie ma afrykańskiego rodowodu. Istnieją różne tłumaczenia jego znaczenia, ale najbardziej przekonujące jest to, iż pochodzi z języka plemienia Indian Tupi-Guarani i znaczy: "wysoka trawa". Istnieje teoria, która powstała na Uniwersytecie Federalnym w Bahia, że capoeira ma swoje początki w dokach Bahii. Zgodnie z tą teorią, zasłyszaną od Renato Alcantary, marynarze i robotnicy portowi zabawiali się grami fizycznymi takimi jak capoeiragem i batuque, w których chodziło o wypchnięcie przeciwnika z koła bez użycia rąk Capoeira była więc po prostu grą. Jakkolwiekby nie było istnieją też inne legendy. Około 1815 roku książę Brazylii (później szy Cesarz i król Portugalii) Pedro Orleans é Bragança ponoć uczył się capoeira od swoich pałacowych niewolników. Jest to raczej mało prawdopodobne, gdyż ówczesnemu księciu, z cesarskimi ambicjami, była pewnie bliższa hiszpańska szermierka, niż capoeira. Krążą też opowieści, że na początku XIX wieku oficerowie policji byli też graczami capoeira. Z tym, że capoeira od roku 1810 była w Brazylii nielegalna i jest mało prawdopodobne, by policjanci ryzykowali grą, nie dającą pieniędzy, własną pracę. Czasami też słychać o batalionach capoeiristów biorących udział w wojnie między Brazylią, a Paragwajem. W roku 1864 Brazylia, Argentyna i Urugwaj stworzyły sojusz przeciwko Paragwajowi. Jeden z brazylijskich batalionów, Zuavos, był utworzony ze zbiegłych niewolników, którym po schwytaniu zaproponowano wybór miedzy pójściem do wojska, a strzałem w głowę. Oczywiście ludzie z capoeira wstępowali do armii, w wyniku czego zasłynęli jako Voluntários da Pátria (Ochotnicy Narodu). Do lat trzydziestych XIX wieku capoeira najwyraźniej była ćwiczona bez muzyki. Istnieje teoria, iż z powodu praw wymierzonych przeciwko capoeira, muzyka została wprowadzona by móc ukryć ćwiczenia pod płaszczem tańca.
Capoeira jest brazylijska i to jest pewne. Patrząc jednak po za to, jest wieloma rzeczami na raz, będąc równocześnie tańcem, rodzajem gry, częścią kultury brazylijskiej, muzyką i sztuką walki. Do lat trzydziestych XX wieku książki odnosiły się do capoeira jako do "Jogo de Capoeiras" (Gra Capoeiras) lub "Capoeiragem", samym zaś słowem "capoeira" opisywały bardziej graczy, niż samą grę. (Gracze to właściwe sformułowanie. Osoby postronne często nazywają ich zawodnikami, lecz osoby z kręgu widzą capoeira jako grę, nie walkę). Capoeira, a przynajmniej taka, jaką gra się dziś, rozwinęła się pośród brazylijskiej czarnej klasy pracującej, a jej historia, rzadko spisywana przed XIX wiekiem, opiera się bardziej na ustnej tradycji, niż na starych zapiskach czy obrazach. Oto, dlaczego jest w niej tyle wątków mitycznych i folkloru, choć z pewnością nie zbyt wiele. Przykładem jest historia Zumbiego, który był przywódcą Quilombo dos Palmares i stworzył capoeira w XVII wieku. Quilombos były fortecami zbudowanymi przez zbiegłych niewolników (quilombolas), pośród których największą i najsłynniejszą było Quilombo dos Palmares, zniszczone pod koniec XVII wieku. Zumbi zdaje się być prawdziwą postacią historyczną, lecz nikt nie wie czy naprawdę znał capoeira. Są też dokumenty sugerujące praktykowanie capoeira przed zbudowaniem Quilombo dos Palmares. Pewne jest, że słowo "capoeira" nie ma afrykańskiego rodowodu. Istnieją różne tłumaczenia jego znaczenia, ale najbardziej przekonujące jest to, iż pochodzi z języka plemienia Indian Tupi-Guarani i znaczy: "wysoka trawa". Istnieje teoria, która powstała na Uniwersytecie Federalnym w Bahia, że capoeira ma swoje początki w dokach Bahii. Zgodnie z tą teorią, zasłyszaną od Renato Alcantary, marynarze i robotnicy portowi zabawiali się grami fizycznymi takimi jak capoeiragem i batuque, w których chodziło o wypchnięcie przeciwnika z koła bez użycia rąk Capoeira była więc po prostu grą. Jakkolwiekby nie było istnieją też inne legendy. Około 1815 roku książę Brazylii (później szy Cesarz i król Portugalii) Pedro Orleans é Bragança ponoć uczył się capoeira od swoich pałacowych niewolników. Jest to raczej mało prawdopodobne, gdyż ówczesnemu księciu, z cesarskimi ambicjami, była pewnie bliższa hiszpańska szermierka, niż capoeira. Krążą też opowieści, że na początku XIX wieku oficerowie policji byli też graczami capoeira. Z tym, że capoeira od roku 1810 była w Brazylii nielegalna i jest mało prawdopodobne, by policjanci ryzykowali grą, nie dającą pieniędzy, własną pracę. Czasami też słychać o batalionach capoeiristów biorących udział w wojnie między Brazylią, a Paragwajem. W roku 1864 Brazylia, Argentyna i Urugwaj stworzyły sojusz przeciwko Paragwajowi. Jeden z brazylijskich batalionów, Zuavos, był utworzony ze zbiegłych niewolników, którym po schwytaniu zaproponowano wybór miedzy pójściem do wojska, a strzałem w głowę. Oczywiście ludzie z capoeira wstępowali do armii, w wyniku czego zasłynęli jako Voluntários da Pátria (Ochotnicy Narodu). Do lat trzydziestych XIX wieku capoeira najwyraźniej była ćwiczona bez muzyki. Istnieje teoria, iż z powodu praw wymierzonych przeciwko capoeira, muzyka została wprowadzona by móc ukryć ćwiczenia pod płaszczem tańca.
Capoeira
Jeżeli natomiast teoria Alcantry (mówiąca o capoeira jako formie rekreacji) jest prawdziwa, możliwe jest, że marynarze i robotnicy portowi dodali muzykę tylko po to, by uatrakcyjnić grę. Niezależnie od swej historii wprowadzenie muzyki zmieniło aspekt techniki gry, a rytm zaczął odgrywać ważniejszą rolę wśród graczy. Ostatecznie doprowadziło to do pojawienia się w capoeira aspektu ludycznego, którego widocznie wcześniej brakowało i do gry na ulicy przed publicznością.
LEGALIZACJA CAPOEIRA
Uczniowie Bimby, wśród których byli synowie wysoko postawionych polityków, zaczęli pracować nad zalegalizowaniem capoeira i poszczęściło się im. W latach trzydziestych XX wieku Brazylia była pod dyktaturą Getulio Vargasa. Vargas był nacjonalistą i widział w capoeira narodową sztukę, która nie powinna być zakazana, a wręcz przeciwnie promowana. Tak więc zostały spisane nowe prawa, zezwalające na naukę capoeira w zarejestrowanych akademiach oraz na pokazywanie jej szerokiej publiczności. Wraz z pojawieniem się nowych praw tradycyjni nauczyciele także zaczęli wynajmować sale i uzyskiwać zezwolenia i niedługo potem szkoły capoeira były wszędzie. Dla odróżnienia tradycyjnej capoeira i capoeira Regional w latach pięćdziesiątych XX wieku zaczęto tradycyjną formę nazywać Angola.
STROJE W CAPOEIRA
Stroje w capoeira nie są ujednolicone, a powód tego jest dość drażliwy. Początkowo nie było czegoś takiego jak uniform, zamiast tego ćwiczyło się w codziennych ubraniach. Niektórzy twierdzą, że trend do ubierania się w Regional na biało wziął się z tego, iż ludzie grali go po udziale w niedzielnej mszy, zaraz przed kościołem, a białe koszulki i spodnie upamiętniają białe ubiory, które zwykły być modne w tropikalnej Bahii. Inni twierdzą, że biały strój pomagał stwierdzić o jakości gracza - jeżeli grał nisko i nie dotknął ziemi, jego strój pozostał czysty, co świadczyło, że musiał być dobry. Cóż, może to być prawdą, lecz nie musi. Faktem jest, że gracze Regional zaczęli nosić białe spodnie i koszulki dopiero pod koniec XX wieku. Natomiast gracze Angola, aby się odróżniać zaczęli nosić niebieskie spodnie i żółte koszulki. Dlaczego takie kolory? Po prostu były to kolory klubu piłkarskiego Ypiranga, ulubionej drużyny Mestre Pastinha.
źródło: www.capoeira.olsztyn.pl
LEGALIZACJA CAPOEIRA
Uczniowie Bimby, wśród których byli synowie wysoko postawionych polityków, zaczęli pracować nad zalegalizowaniem capoeira i poszczęściło się im. W latach trzydziestych XX wieku Brazylia była pod dyktaturą Getulio Vargasa. Vargas był nacjonalistą i widział w capoeira narodową sztukę, która nie powinna być zakazana, a wręcz przeciwnie promowana. Tak więc zostały spisane nowe prawa, zezwalające na naukę capoeira w zarejestrowanych akademiach oraz na pokazywanie jej szerokiej publiczności. Wraz z pojawieniem się nowych praw tradycyjni nauczyciele także zaczęli wynajmować sale i uzyskiwać zezwolenia i niedługo potem szkoły capoeira były wszędzie. Dla odróżnienia tradycyjnej capoeira i capoeira Regional w latach pięćdziesiątych XX wieku zaczęto tradycyjną formę nazywać Angola.
STROJE W CAPOEIRA
Stroje w capoeira nie są ujednolicone, a powód tego jest dość drażliwy. Początkowo nie było czegoś takiego jak uniform, zamiast tego ćwiczyło się w codziennych ubraniach. Niektórzy twierdzą, że trend do ubierania się w Regional na biało wziął się z tego, iż ludzie grali go po udziale w niedzielnej mszy, zaraz przed kościołem, a białe koszulki i spodnie upamiętniają białe ubiory, które zwykły być modne w tropikalnej Bahii. Inni twierdzą, że biały strój pomagał stwierdzić o jakości gracza - jeżeli grał nisko i nie dotknął ziemi, jego strój pozostał czysty, co świadczyło, że musiał być dobry. Cóż, może to być prawdą, lecz nie musi. Faktem jest, że gracze Regional zaczęli nosić białe spodnie i koszulki dopiero pod koniec XX wieku. Natomiast gracze Angola, aby się odróżniać zaczęli nosić niebieskie spodnie i żółte koszulki. Dlaczego takie kolory? Po prostu były to kolory klubu piłkarskiego Ypiranga, ulubionej drużyny Mestre Pastinha.
źródło: www.capoeira.olsztyn.pl
